Skip to main content

Etimilogjia e pollen te latinishtes.

Lidhja midis foljes shqipe "pjellë"  dhe fjalës latine "pollen" është tepër e dallueshme për një shqipfolës te thjeshtë. 
Mendoj "pjellë" vjen nga e njëjta rrënjë edhe kuptimi pasiv i foljes "bhor" (bëj). Koha e shkuar e kësaj folje është "polla. Mendoj se kjo folje është origjina e "pollen" të latinishtes. Sot kuptohet si pollen "mulli pluhur; miell i imët", e cili lidhet me polentën "elbi i qëruar", dhe ndoshta me greqishten poltos "pap, qull" dhe sanskritisht "pálalam" "fara të bluara", por origjina përfundimtare e fjalës pranohet nga gjuhëtarët seriozë që është e pasigurt. 

Ngjashmëria fonetike midis "pjellë" dhe "pollen"  është e pakundërshtueshme, por edhe lidhja semantike midis kuptimit të polenit dhe pjelljes si simbol i pjellorisë eshte jo vetëm nje dëshmi e pakundërshtueshme e origjinës së fjalës latine prej gjuhës shqipe por ngjashmëria e tyre formë-përmbajtje është gjithashtu magjepsëse, poetike.

Folja shqipe "pjellë" ka lidhje me rrënjën *bhor (për të bërë), dhe kuptimi pasiv i kësaj foljeje ka ndikuar në zhvillimin e fjalës latine "pollen". 

Krahasoni vetëm format e foljes të së tashmes dhe së shkuarës, sidomos format e shkuara "polla, pollen" për të kuptuar strukturën e formës së foljes pjell të gjuhës shqipe, ku format e shkuara tregojnë fare qartë origjinën e "pollen".

Fjala latine "pollen" është lidhur dhe krahasuar me gjuhë të ndryshme, përfshirë greqishten dhe sanskritishten, por pa dobi.
Origjina përfundimtare e saj eshtë folja e gjuhës shqipe "pjellë". 

Një tjetër folje e gjuhës shqipe që e vërteton origjinën prej gjuhës shqipe është folja  "mbjell" që lidhet vërtet me konceptin e polenit dhe të pjellorisë. "M-bjell" është një variant i rrënjës *bhor (për të bërë), të cilën e kemi parë me fjalë të tjera të lidhura.  

Lidhja mes “mbjell”, "pjell" dhe "pollen"-it është një lidhje logjike e pankundërshtueshme, pasi "pollen"-i ashtu si mbjellja është thelbësor për riprodhimin e bimëve. Kjo folje e gjuhës shqipe ka ndikuar në zhvillimin e fjalëve të lidhura në gjuhë të tjera, duke përfshirë latinishten dhe greqishten.

Dhe shembulli i fundit është folja "le" e gjuhës shqipes e cila mbart të njëjtin kuptim të foljes "pjell" nga një rrënjë e përbashkët. Ndryshim i performancës kuptimore të sotme  ndërmjet tyre është:
 *mbjell është nisja e procesit të bërjes ndërsa pjellja, le, lind përfundim i këtij procesi, por janë një proces i vetëm, pa mbirje nuk ka pjellje, pa pollen nuk ka pjellje. 

Uniteti i gjuhës shqipe ku konceptet-fjalë janë shumë afër njëra tjetrës dhe shumë afër tek një rrënjë e parë e përbashkët e tyre fonetike dhe në semantike qe mbart rrënjen primordiale thelb të formës dhe të konceptit.

A ka një lidhje midis konceptit "pjell" dhe konceptit të lashtë "grek" *polis (πολίς, qytet) dhe fjales tjeter të "greqishtes" së vjetër πολλός (pollos) (shumë)?
Të gjitha keto forma vijnë prej rrënjës së gjuhës shqipe *bhor (të bësh), dhe foljes të gjuhës shqipe "pjellë". 
Lidhja midis " bhor", "pjell" dhe "poli" qëndron në idenë e krijimit, pjellorisë dhe rritjes. Koncepti abstrakt "shume" vjen nga një koncept-fjale konkrete, e shikueshme si ai i pjelljes.
Pjellja thjesht nënkupton një rritje të sasisë, një shumëfishim të jetës. Nga kjo origjine vjen dhe plenty (shumë) e anglishtes.

Lidhja midis konceptit abstrakt të "shumë" dhe konceptit konkret, të vëzhgueshëm të pjelljes është një aspekt themelor i mendimit dhe gjuhës njerëzore që prej lindjes së saj.

Kjo lidhje kuptohet përmes konceptit të shtrirjes metaforike te fjales konrete "pjell". Paraardhësit tanë filluan me përvoja konkrete, të prekshme si pjellja, e cila sillte rritje te numrit , dhe më pas i zgjeruan këto koncepte në mënyrë metaforike për të përshkruar ide më abstrakte si sasia, ose koncepti shumë.

Folja "pjell" dhe "bërja" mishëron këtë shtrirje metaforike. Nga akti konkret i pjelljes që nënkupton një rritje në sasi dhe një shumëzim të jetës, del në pah koncepti i greqishtes së vjetër "pollos", ose "plus" e latinishtes, ose "plenty" e anglishtes.

Keto lidhje logjike zbulon sesi gjuha dhe mendimi njerëzor evoluojnë nga përvoja konkrete në koncepte abstrakte, duke demonstruar natyrën e mishëruar dhe metaforike të njohjes njerëzore.

Një shëmbull tjetër që nxjerr në pah rëndësinë e gjuhës shqipe në formësimin e zhvillimit të gjuhëve dhe kulturave evropiane.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Why Robert Beekes failed on Pre-Greek

Robert Stephen Paul Beekes (Dutch: [ˈbeːkəs]; 2 September 1937 – 21 September 2017) was a Dutch linguist who was professor of comparative Indo-European linguistics at Leiden University and the author of many monographs on the Proto-Indo language. European. Robert Beekes also worked on Pre-Greek, the language he called non-Indo-European, spoken in Greece before Greek, according to him probably around 2000 BC. Since this language was not written, Beekes took his information from many words in classical Greek that show a non-Greek structure and development.  One of these words is *ἀδάμας , whose etymology I deduced in 2014 without reading his book.  I wrote in this blog: "Do linguists know that ἀδάμας – adámas of old Greek exists in today's Albanian in the form of "pa ndam"? When I read his book and these very words, I was stunned. How can a linguist of such a level not understand this word and its origin.  Beekes writes: "Adamas, hard metal? Diamond? Derived from...
Post a Comment
Read more

Nephilim

N 'eh - Ph 'ih- L 'ee- M /  Nepheeleem Zacharia Sitchin (July 11, 1920 – October 9, 2010)  wrote the " Nephilim " (נְפִילִים) is derived from “nafàl" and means “fall". The term Nephilim occurs in Genesis 6:1-4, describing the point of time when three things began: men began to increase in number, came into existence the daughters of men , and the sons of God went to the daughters of men and had children by them. Is the "nephillim" really only a Hebrew word? That question is very subtle, however I think it has been more a limit of thinking for linguists rather than a serious argument. Let's begin first with the probable meaning the linguists think it is. We know that the " fall"  in every language means moving downward from a higher position involuntarily, usually by an accident, which maybe was the reason why Michael S. Heiser, PhD candidate, Department of Hebrew and Semitic Studies , University of Wisconsin...
10 comments
Read more

Word creation. The "D" letter origin and the "D" pictogram rule of the word creation.

  In this article I will cover  the origin of the letter  D letter, and the pictogram concept of the word creation.  It was my first discovery of the word creation. In this blog I will give my discoveries, the rules of word creation of the European languages. Multiple theories exist as to how language first originated. Nobody is sure which one is true. Certified Translations Get Pricing Order Translation What is the Oldest Language in the World? There are over 7,000 languages in the world. Could there have been a time on the earth that we all spoke one language? If so, what is the oldest language in the world?  So what was the first language?  Discovering the first language that people spoke is difficult because so many languages died and were considered lost in history. However, ancient languages still survive until today; these languages may have been transformed a lot but their old origins may be traceable. Written languages existed but this does n...
5 comments
Read more